Westerveld bant lelieteelt bij woonwijken, discussie landelijk beleid laait op
De Drentse gemeente Westerveld wil de lelieteelt drastisch inperken. Een meerderheid van de gemeenteraad stemde vanavond vóór een voorstel waardoor er binnen een straal van 50 meter rondom woonwijken, scholen en zorginstellingen geen lelieteelt meer mag plaatsvinden.
Het besluit volgt op een jarenlange discussie over de gevolgen van lelieteelt voor de gezondheid van omwonenden. Een discussie die niet alleen wordt gevoerd in Westerveld. Overal in het land waar de sierbloemen worden gekweekt, met name in het noorden en oosten, raakten de gemoederen in de afgelopen jaren verhit.
Met zo'n 400 hectare lelievelden is Westerveld één van gemeenten waar momenteel de meeste teelt plaatsvindt. Westerveld en andere gemeenten waar veel lelieteelt plaatsvindt kijken al langer naar Den Haag voor strengere landelijke regels, maar die bleven tot nu toe uit. "Het zou jammer zijn als we allemaal onze eigen regels gaan maken, maar wij vonden dat we niet langer konden wachten op landelijk beleid", zegt de Westerveldse wethouder Frank Foreman (VVD).
Parkinson
Bij de kweek van lelies worden vier keer zoveel bestrijdingsmiddelen gebruikt als bij andere gewassen, zoals aardappelen of tulpen. Deze middelen worden in verband gebracht met Parkinson, alzheimer en ALS. Hoewel er geen sluitend bewijs is voor een verband tussen het gebruik van de pesticiden en deze ziektes, adviseerde de Raad van State al in 2014 een spuitvrije zone van 50 meter rondom leliepercelen.
Afgelopen april besliste de Raad van State dat lelietelers een vergunning nodig hebben om bestrijdingsmiddelen te gebruiken omdat er onzekerheid bestaat over de schade aan beschermde Natura 2000-gebieden.
Maar ook hierna volgden geen strengere landelijke regels voor het gebruik van de pesticiden, terwijl de zorgen onder inwoners van Westerveld en andere gemeenten bleven groeien.
Zoals bij Westervelder Siemen Dijkstra. Zijn huis grenst direct aan een akker waar lelies worden geteeld. "Sommige stoffen werken gelijk op je systeem. De geur blijft soms wel weken hangen":
De Overijsselse gemeente Hof van Twente, zo'n 100 kilometer ten zuiden van Westerveld, besloot vorige week dat er de komende anderhalf jaar geen nieuwe lelievelden bij mogen komen. Daarna wil de gemeente een definitief besluit nemen over de toekomst van de lelieteelt "met de kennis die er op dat moment is", zegt raadslid Marianne Hutten.
Hutten nam het initiatief voor het tijdelijk verbod in haar gemeente. "Het is een pauzeknop. Hierna moeten we het gesprek voeren over hoe die definitieve regels eruit gaan zien. Gaan we met een spuitzone werken of met een vergunningsplicht? Of gaan we het in zijn geheel verbieden?"
Hoewel in Westerveld is ingestemd met de bufferzone van 50 meter, wordt daar tegelijkertijd de mogelijkheid opengehouden voor losse afspraken met individuele telers. Wethouder Foreman is daar geen voorstander van. "We willen iets bindends hebben. We hebben eerder een convenant gehad, een set afspraken met telers, maar dat was toch meer vrijblijvend. Nu zetten we in op een maatregel."
Onzekerheid telers
Door de groeiende onrust over de lelieteelt, groeit ook de onzekerheid bij lelieboeren. Zij zeggen dat ze zich aan de wet houden en alleen middelen gebruiken die het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) heeft goedgekeurd.
Volgens de branchevereniging van bloembollentuinbouw, de KAVB, komen de beperkende maatregelen die de gemeenten treffen hard aan bij telers. "Dit doet heel veel met hen. Zij hebben vaak het gevoel dat niet wordt gezien welke stappen ze al genomen hebben", zegt Charlotte Meiland van de KAVB.
Ook zij hekelt de lappendeken aan regels die er in verschillende gemeenten ontstaat. "Dat maakt het voor de teler heel lastig om investeringen te doen." Toch voelt zij meer voor de variant waar Hof van Twente voor heeft gekozen, dan voor de maatregel van Westerveld. "Wij pleiten altijd voor samenwerking en om met telers in overleg te gaan over een convenant."